Atagak Boos Atagak Kointutunan:
Nunu iti doid Tuhun Kadazan?




Otopot kozo ii boos do "Atagak Boos Atagak Kointutunan," ka. (If language is lost, identity is lost.)


Maza BOOS no ii lahan do tuhun miungkabang toi miboos miampai do suvai tuhun mooi do olotian om nogi kaanu papalati. Ingkaa no do aiso piduvaan do ii nopo komozon do songuhun dii nga tumanud kozo di nunu pinohombus maza do boos (language, words) dii.

I bongohon-nobobou "monongkiboos" maza do tanda ii okito miaga do momoguno do tuntuu, guzu / kisus do tinan om guah do munung. Kogumuan do tuhun bongohon diti do au banal koongou. Nga kaanu zioho momiumon do "tuni" di boos ii pohombuson maza do tanda.

Kointutunan nopo nga nunu noopo ii okito do mato om oongou do tohingo om oloso do dihah. Dati do lahan do pomumomusoou nga iso nogi do kointutunan. Tuhun Kadazan momusoou sabaagi tuhun Kadazan, okon suvai tinau.

Ii nopo ii okito nga miaga do basaan, lahan pogiigizon, koubasanan, sazau, ula-ula, om suvai po.

Basaan kaampai no basaan koubasanan Kadazan. Tanda kointutunan nogi iti nga au songkuo kaanu poposoto do tuhun nopo di poimbasaan basaan Kadazan dii nga songuhun Kadazan, kusai toi tondu. Suvai dati tinau tuhun dii nga minananggaung do basaan Kadazan.

Nunu ii Oongou (Otohingo)
Ii nopo oongou nga boos om hius om hozou, om tuni do tuunizon miaga do hotung do tagung om togunggu, tinohis do kungkuvak, kopounsikaan do sompoton om bungkau, om koluluo tuni do tuahi.

Boos no ii hobi ginazo ko saviavi diti. Mudi-kudi ii koiho do magagung. Ii tuunizon do suvai nga kumudi ii koiho do popouni. Nga hobi inuhan do minsingiho dati ngaavi diho.

Songian do mudi-kudi ii kalati do boos Kadazan om hobi podii ii au koiho do moboos dii, odimpot dati nunu ii kotigagang sabap no do nung atagak boos atagak kointutunan.

Boos no ii titihion kumaa doid kopooposizon sabaagi do songuhun tuhun Kadazan. Atagak nopo ii, kahantop ii titihion. Songian kahantop ii titihion, aiso nodii kaanu do humiga do mintong nunu id suang do kopooposizon do tuhun Kadazan. Kahantop nopo o vavazaan om okunsian, aiso nodii kaanu mogivang dii. Poopion nopo dii id hamin pagahasan buuk (library).

Kumaa kogumuan do sukod vagu, momok-somok no do odimpot o katapatan do "atagak boos atagak kointutunan". Nung aiso toi okudi banal o haang do onuon do mohoing Kadazan, mohoing kusai toi tondu, do manahob diti do aantakan, ii nopo tangaanak id daasom do himo ngoopod toun (50) nga AU nodii koiho moboos om AU nogi kalati do boos tinau Kadazan.

Ingkaa no naku koikoto do susuzan do tinau Kadazan?

Tantu no do aiso tongosonguhun Kadazan ii guminavo do tinau sondii do mimang diti do aantakan. Nga nunu ma maan dioho do manahob diti do mikot?

Nookuo tu ingkaa dati aantakan id daasom 50 toun?
Maai no do baabaino (2013), ii nopo mohoing Kadazan - Kadazan molulu - au moboos doid tanak dioho doid boos Kadazan. Nga saasabap no do kakaal ii tanak dioho koongou somoonu do tuhun suvai moboos id boos Kadazan, do koiho ii tanak dioho do moboos tokuudi om kalati tokuudi do boos Kadazan.

Onuo do id daasom do 20 toun (2033) do kasavo toi asavo ii tanak dioho. Au ii tanak dioho moboos id Kadazan kumaa doid tanak dioho sondii - manangaki om monongodu - hobi do kumudi ii toihaan om talatian di manangaki / monongodu ngaavi dioho do boos Kadazan. Ontok kiumul zioho do 20 toun (2053), manansavo toi asavo o tanak do tanak dioho.

Ti-uot: "Ingkuo dii do koiho moboos toi kalati o tanak ngaavi di manangaki om monongodu diti do boos Kadazan nung ingkaa o kaantakan?"

Nung ingkaa o taantakan, mimang nopo do tumopot ii boos do "Atagak boos atagak kointutunan." Otopot naku do aantakan iti id daasom himo ngoopod toun? Nunu koontok maan do manahob diti?

Timpu himo ngoopod toun (50) mantad baino (2013-2063) no timpu di kohigaganan kozo montok boos do Kadazan!

Tumopot dii naku ii boos do "Atagak boos atagak kointutunan" montok tuhun Kadazan?

Tanda kointutunan suvai?
Otopot ii do nung koiho songuhun do sumazau do sazau Kadazan, kivaa kotumbazaan do tuhun nopo dii nga songuhun tuhun Kadazan. Nga baino, ogumu kozo toomod ii koiho do sumazau. Kumaa di tinau suvai ii koiho do sumazau, au ii mamadadi dioho do Kadazan ii toihaan dioho do sumazau.

Toi ko songian do poimbasaan zioho do basaan koubasanan Kadazan, au ii zioho adadi do tuhun Kadazan. Toi nung koiho tuhun suvai diti do monguni do tuunizon Kadazan (miaga do sompoton) toi koiho do mangasi toi mangalak, au ii izioho adadi do tuhun Kadazan.

Miaga di songuhun tuhun topuak ii poingizon id Penampang ii koiho mangasi om moboos do Kadazan, okonko Kadazan isido nga kuminam isido mogiigizon sabaagi do tuhun Kadazan. Iso poomitanan kumaa Kadazan tongomuhok. Kada kohodong do tuhun diti. Minomihi isido do dumadi do tuhun Kadazan.

Kivaa nogi songuhun Faado tuhun topuak di poguhu i moboos id Boos Kadazan NO (only). Oluo ginavo disido do au moboos tanak Kadazan do id Boos Kadazan. Ngaan nopo do tuhun topuak dii nga i Tgk. Faado Joseph Dapoz.

Boos NO I Kaanu Poposoto Kointutunan
Boos no ii popokito om kaanu poposoto do tuhun Kadazan o tuhun dii. Dadi pinsingiho no do boos Kadazan. Ia-o no o sinakagon vagu. Ia-o no tangaanak.

Ponongkiboos no doid Boos Kadazan kumaa doid diisai noopo, hoohobi no doid sukod vagu om tangaanak ngaavi. Iti no tonggungan tagazo do tuhun Kadazan ii kakaal koiho moboos do Boos Kadazan.

Kada indad do tiimpu id nomboo do aantakan do "atagak boos atagak kointutunan." Ihiai no iti. Kada' potumbazaai do tumopot iti!


Kivaa kointahangan hobi togumu DOITI. Read more HERE.




Updated today, April 25, 2017

Disclaimer
Privacy Policy

To Home Page (Poguhian doid Hamin)